Inspirow@nka

Codziennie patrz na świat, jakbyś oglądał go po raz pierwszy
/Éric-Emmanuel Schmitt/

Kamienne krzyże we Wrocławiu [1]

Wrocław (powiat wrocławski, województwo dolnośląskie) – dwa kamienne krzyże pokutne/pojednania z 5 znajdujących się aktualnie na terenie miasta. Artykuł o wszystkich wrocławskich krzyżach (także tych zaginionych i zniszczonych) przeczytać można TUTAJ.

Karncza Góra – Pozostałości dwóch krzyży znajdują się na skraju terenu lotniska za ogrodzeniem, 8 metrów od ulicy Żwirki i Wigury przy drodze do Smolca (ulica Chłopska 60 – naprzeciwko Stacji Kontroli Pojazdów). Wzmiankowane przez Maxa Hellmicha w 1923 roku jako stojące na cmentarzu przy drodze z Muchoboru Wielkiego do Smolca. Po II wojnie światowej uznawane za zaginione, odkryte 13 września 1994 roku. Krzyże były w złym stanie, połamane. Scalono je w 1999 roku i postawiono w miejscu odkrycia. Podobno jeszcze dawniej stał tam również trzeci krzyż – przy drodze z Muchoboru do Nowego Dworu (obecnie znajduje się przy drewnianym kościółku w Parku Szczytnickim).

Karncza Góra

Jest to skraj dawnej wsi Karncza Góra, zlikwidowanej przy zakładaniu lotniska. Pozostał po niej tylko zarośnięty cmentarz i nazwa. Na cmentarzu w odległości kilku metrów od szlaku znajdują się dwa uszkodzone średniowieczne krzyże kamienne. Uważane są za krzyże pojednania, związane z popełnionymi tu niegdyś zbrodniami. Jeden z krzyży ma utrącone ramię (wysokość 1,3 m). Drugi został połamany na kilka części – obecnie zachowana, to tylko dwa fragmenty trzonu, ze śladami po odłamanych ramionach. Oba krzyże, opisywane już przed wojną (w 1923 r.), uchodziły za zaginione, a odnaleziono je ponownie dopiero w 1994 r. (a więc już po wyznakowaniu szlaku). Ustawiono je w pobliżu miejsca znalezienia przez „Bractwo Krzyżowców” – klub zrzeszający miłośników tego typu zabytków.

Wieś Karncza Góra ma bardzo dawną metrykę i choćby dlatego warto o niej wspomnieć. Wymieniono ją już w 1155 r. w bulli papieża Hadriana IV pod nazwą Carnchagora. Późniejsze zapisy to Canchagora w 1245 r. i Cansgor w 1285 r.. Jest to złożona nazwa dzierżawczo-topograficzna: oznacza górę, należącą do osoby o imieniu Karnek. Góra nie budzi wątpliwości – w równinnym krajobrazie okolic Wrocławia wzniesienie 128 m zwraca uwagę. Imię pochodzi od prasłowiańskiego wyrazu *krn, który oznaczał ‚kaleki, zniekształcony, niski’. Wyraz ten nie ma odpowiednika we współczesnym języku, lecz w nazewnictwie pozostawił wiele śladów (Karnków, Karnice itd.). Był to więc – w wolnym tłumaczeniu -„wzgórze kaleki”. W 1579 r. pojawiła się po raz pierwszy zniemczona wersja nazwy Kentschkau, którą w 1937 r. zmieniono na Keltingen. W Polsce używano obocznie także nazwy Kenczków.

Krzyż I o wymiarach 112x50x13 cm z granitu, brak jednego ramienia.

Krzyż II o wymiarach 117x69x14 cm z granitu, brak ramion.

Niestety, w czerwcu, z powodu wysokiej trawy, krzyże ciężko obejrzeć w całej okazałości (zdjęcie wykonane 6 czerwca 2020 roku).

Źródło informacji:

Dodaj komentarz