Inspirow@nka

Codziennie patrz na świat, jakbyś oglądał go po raz pierwszy
/Éric-Emmanuel Schmitt/

Wiatrak w Buszkowicach

Wiatrak w Buszkowicach

Podczas jednej z naszych wiosennych podróży w 2016 roku odwiedziliśmy wiatrak w Buszkowicach 🙂

Wiatrak w Buszkowicach

Jestem bardzo zdziwiona – tym razem pozytywnie – jak wiele informacji można znaleźć o tym obiekcie 🙂 Ach! Gdyby tak każdy odwiedzany przeze mnie wiatrak miał taką opiekę i informację… tylko pomarzyć można…

Wiatrak w Buszkowicach

„Wiatrak w Buszkowicach – zabytkowy drewniany wiatrak kozłowy znajdujący się we wsi Buszkowicegminie Ścinawa, jedyny zachowany tego typu obiekt na terenie powiatu lubińskiego.

Wiatrak w Buszkowicach

Wiatrak powstał prawdopodobnie w roku 1812, jak wskazuje na to data wykuta na jednej z belek konstrukcyjnych wewnątrz. Widoczny jest na niej napis „Grunwald 1812”. W dodatku pierwsze wzmianki o młynie w Buszkowicach pochodzą z drugiego dziesięciolecia XIX w., a starsze źródła, takie jak np. wydawane pod koniec XVIII w. szczegółowe opisy geograficzno-statystyczne ziem śląskich, nic o nim nie wspominają. Tak jest w przypadku siódmego tomu opisu Śląska autorstwa Friedricha Alberta Zimmermanna wydanego w roku 1787, jak i w przypadku drugiego tomu opisu geograficznego ziem monarchii pruskiej wydanego przez Friedricha Gottloba Leonhardiego w roku 1792. Obaj autorzy w notce poświęconej Buszkowicom nie wymieniają takiego obiektu. Natomiast już w dzienniku urzędowym rejencji legnickiej z roku 1815 w rejestrze wszystkich młynów na jej terenie jest wzmianka o młynie w Buszkowicach należącym do niejakiego Hildebrandta. Nie wynika jednak jasno z tej lakonicznej informacji, że chodzi właśnie o wiatrak. Takich wątpliwości nie ma w przypadku wydanego w roku 1822 w Głogowie geograficzno-statystyczno-techniczno-topograficznego opisu pruskiego Śląska autorstwa Johanna Christiana Görlitza. W notce poświęconej Buszkowicom podaje on, że we wsi znajduje się młyn wietrzny. Johann Georg Knie, autor podobnego opracowania statystyczno-topograficznego miejscowości na Śląsku, pisze w roku 1830, że we wsi znajdują się już dwa wiatraki. Taką samą informacje podaje on również w drugim wydaniu swojego dzieła opublikowanym piętnaście lat później.

Wiatrak w Buszkowicach

Buszkowickie wiatraki służyły mieszkańcom wsi, produkując mąkę jeszcze przez następne dziesięciolecia. Tego typu obiekty były charakterystycznym elementem krajobrazu zarówno na obszarze dzisiejszej gminy Ścinawa, jak i w ogóle nizinnej części Śląska w drugiej połowie XIX i na początku XX stulecia. Swoje wiatraki miały także sąsiednie wsie PrzychowaCiechłowice. Najwięcej ich znajdowało się w samej Ścinawie. Zaczęły znikać z krajobrazu w okresie międzywojennym, kiedy częściej stosowano nowsze techniki mielenia zboża w napędzanych energią elektryczną młynach. Drugi wiatrak w Buszkowicach, o którym wspominał dwukrotnie Johann Georg Knie, zaznaczony jest jeszcze na mapie wydanej w roku 1921, jednak nie ma go już na mapie wydanej w roku 1933. Natomiast pochodzący z roku 1812 starszy wiatrak pozostawał nadal w eksploatacji aż do lat sześćdziesiątych. W roku 1981 został wpisany do rejestru zabytków.

Wiatrak w Buszkowicach

W okresie powojennym restaurowany był dwukrotnie. Po raz pierwszy w roku 1959 przez ekipę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Po raz drugi poddany gruntownemu remontowi w roku 2013. W czasie tego ostatniego remontu uzupełniono ubytki w ścianach, zaimpregnowano podłogi i ściany, wymieniono pokrycie dachu, zainstalowano nową instalację odgromową oraz odtworzono schody prowadzące na ganek wejściowy. Ustawiono także ławki i tablicę informacyjną na zewnątrz. Nie udało się natomiast do tej pory zrekonstruować brakujących skrzydeł, na które zabrakło środków.

Wiatrak w Buszkowicach

Buszkowicki koźlak ma cechy typowego drewnianego wiatraka popularnego na Śląsku w XIX w. Wykonany jest w całości z drewna w konstrukcji słupowo-szkieletowej na planie kwadratu. Ściany oszalowane są deskami. Dach jest dwuspadowy z naczółkiem od strony śmigła, kryty gontem. Po przeciwległej stronie znajduje się dyszel, a nad nim wejściowy ganek kryty pulpitowym dachem oraz prowadzące do niego policzkowe schody. Nad gankiem w szczycie znajduje się żuraw do transportu ziarna i mąki. W bocznych elewacjach niewielkie prostokątne otwory okienne. Wnętrze podzielone jest na trzy kondygnacje. W dolnej kondygnacji znajdują się wspierające sztember cztery kozły osadzone na ceglanej podmurówce. W kondygnacji środkowej urządzenia do przesypywania i odsiewu mąki, natomiast w kondygnacji górnej mechanizm koła palecznego. Większość wyposażenia wnętrz jest zachowana w dobrym stanie. Kamienie młyńskie zostały ułożone na zewnątrz. Nie zachowały się natomiast skrzydła wiatraka.”[źródło]

Wiatrak w Buszkowicach

Dodaj komentarz